tabela warzyw i owoców dla niemowląt
Polska należy do największych w Europie producentów owoców i warzyw. Podaż tych towarów na rynku krajowym jest jednak wyższa od popytu, przez co producenci uzyskują relatywnie niskie ceny zbytu, a wielu ma w ogóle problemy ze sprzedażą. Wyjściem z sytuacji jest eksport. Z jednej strony pozwoliłby on bowiem zagospodarować nadwyżkę produkcji, z drugiej — uzyskać wyższe ceny.
Wykorzystuje się zwykle herbatkę lub napar z owoców. Herbatka z kopru włoskiego wg. przepisu św. Hildegardy. Składniki: Łyżeczka zielonych ziaren kopru włoskiego; Litr zimnej wody; Przygotowanie: ziarna zalać wodą i podgrzewać, aż zawrze. Następnie odstawić herbatkę na 3 minuty i odcedzić. Napar z owoców fenkułu. Składniki:
Niech pomoże Ci odmierzyć odpowiednią ilość ryżu, posmaruje kanapki masłem lub nakryje do stołu. Moja Mała uwielbia układać na talerzu pokrojone warzywa oraz komponować kanapki. Świetnym rozwiązaniem na weekend jest tworzenie „dzieł sztuki” z warzyw i owoców. Na zakończenie zróbcie zdjęcie i powieście na lodówce.
Mogą to być zarówno substancje powstałe w wyniku syntezy chemicznej, jak i wyciągi roślinne czy nawet mikroorganizmy (bakterie, grzyby, wirusy). Pestycydy dopuszczone do stosowania podczas uprawy roślin do zwalczania chorób, szkodników i chwastów nazywamy środkami ochrony roślin. Zatem pojęcie pestycydy jest pojęciem szerszym niż
drażliwość i płaczliwość u niemowląt. Do głównych przyczyn braku witaminy B6 zalicza się nieprawidłowo zbilansowaną dietę, stosowanie leków antykoncepcyjnych przez kobiety, karmienie piersią oraz przyjmowanie leków przeciwgruźliczych. 3. Nadmiar witaminy B6. Nadmiar witaminy B6 może mieć nieodwracalne skutki dla naszego zdrowia.
Wie Erkenne Ich Ob Ein Mann Flirtet. Kiedy Twoje dziecko osiągnie wiek 1-2 lat, oprócz dalszego karmienia piersią (albo mleka matki, albo mleka modyfikowanego), nadal musisz podawać mu owoce i warzywa. Ale nie wszystkie owoce i warzywa mogą być odpowiednie i dobre dla twojego dziecka w tym wieku. Aby dowiedzieć się, jakie warzywa i owoce są zalecane dla niemowląt, zobacz poniżej. Na przykład jakie warzywa i owoce są dobre dla niemowląt? Kiedy Twoje dziecko ma 6 miesięcy, możesz zacząć podawać mu przetarte warzywa i owoce. Zacznij od pokarmów łatwostrawnych, na przykład od uprawy bananów zawierających potas, który wspomaga pracę mięśni i serca. Możesz także rozgnieść brzoskwinię lub gruszkę, która jest lekkostrawna w żołądku dziecka. Jako pierwszy owoc nie należy od razu podawać owoców tamaryndowca. Zacznij od słodkich rzeczy. O ile nie umyjesz i nie wyczyścisz go odpowiednio, zachowaj czujność podczas podawania owoców, które zwykle są narażone na działanie pestycydów, takich jak jabłka. Lub wybierz organiczne owoce, które nie zawierają pestycydów. Nie zapomnij pokroić owoców i warzyw na małe kawałki, aby dziecko się nie zakrztusiło. Winogrona zawsze przecinaj na pół, ponieważ okrągłe winogrona są podatne na utknięcie w gardle dziecka. Lista zalecanych warzyw i owoców dla niemowląt Aby się nie pomylić, oto 7 najlepszych owoców i warzyw dla Twojego 1-2-letniego dziecka. Pomarańcze i jagody Pomarańcze i owoce, takie jak truskawki i jagody, są dobrym źródłem witaminy C, która wspomaga wchłanianie żelaza z innych pokarmów. Dlatego zawsze staraj się podawać dziecku owoce bogate w witaminę C. Pomidor Pomidory są doskonałym źródłem likopenu, pigmentu przeciwutleniającego, który pomaga zapobiegać rakowi i chorobom serca. Jednak badania pokazują, że likopen zawarty w pomidorach może być lepiej wchłaniany przez organizm, jeśli pomidory są gotowane z niewielką ilością oleju. Marchewka Marchew może poprawić widzenie w nocy. To warzywo jest doskonałym źródłem beta-karotenu, który jest przekształcany w organizmie w witaminę A. Te jaskrawo zabarwione warzywa zawierają również szeroką gamę fitochemikaliów (chemikaliów roślinnych), co daje nam większą szansę na zapobieganie chorobom, takim jak serce choroba i rak. Awokado Awokado to owoc bogaty w dobre tłuszcze, które mogą pomóc rozwinąć mózg dziecka. W rzeczywistości skład tłuszczu w awokado jest również podobny do składu tłuszczu w mleku matki. Konsystencja jest również miękka, dzięki czemu dziecko jest łatwe do strawienia. Dlatego oprócz warzyw ten jeden owoc jest również bardzo polecany dla niemowląt. brokuły Brokuły to nie tylko warzywo bogate w błonnik, ale także kwas foliowy i wapń. Jego charakterystyczny smak jest również uważany za dobre jako pierwsze warzywo dziecka, które po zastosowaniu sprawi, że będzie on chętnie jadł warzywa do dorosłości. Słodkie ziemniaki Słodkie ziemniaki są znane jako węglowodany złożone, które są dobre dla wszystkich grup wiekowych. Dla niemowląt słodkie ziemniaki są nie tylko lekkostrawne ze względu na ich miękką konsystencję, ale także są lubiane ze względu na słodki smak. Słodkie ziemniaki zawierają beta-karoten, witaminę C i różne minerały, takie jak żelazo. O czym należy pamiętać, zanim podasz dziecku owoce i warzywa dla niemowląt, zawsze skonsultuj się z lekarzem lub położną. Dzieje się tak, ponieważ nie wszystkie dzieci mają takie same schorzenia. x
Żywienie dziecka po 9 się, jak powinna wyglądać dieta 9 miesięcznego dziecka by była bogata w składniki odżywcze. Poniżej znajdziesz zestawienie tego, co może już jeść 9 miesięczne 9 miesięcznego dziecka powinien zawierać dania które mają półpłynną konsystencję z wyczuwalnymi grudkami miękkich warzyw oraz więcej: Zobacz przepisy na zupy dla przedstawia zbiorcze zestawienie produktów spożywczych, z których można przygotować posiłki dla dziecka, które ukończyło 9 miesiąc życia. Na zielono w tabeli zaznaczone są produkty, które są nowościami w diecie malucha. Nazwy produktów są ułożone w kolejności alfabetycznej. Warzywa Brokuł Brukselka Burak Cebula Cukinia Dynia Fasolka szparagowa Groch Groszek zielony Jarmuż Kabaczek Kalafior Kalarepa Kapusta biała Kapusta czerwona Kapusta włoska Kukurydza Marchewka Patison Pietruszka Por Seler Soczewica czerwona Soczewica zielona Szczaw Szparagi Szpinak Ziemniak Owoce Arbuz Aronia Banany Borówka amerykańska Brzoskwinie Czarne jagody Czereśnie Daktyle Dzika róża Gruszka Jabłko Jeżyny Kiwi Maliny Mango Melon Mirabelki Morela Porzeczki białe Porzeczki czarne Porzeczki czerwone Renklody Rodzynki Suszone śliwki Śliwki węgierki Winogrona Wiśnie Produkty zbożowe Amarantus maka i ziarno Jęczmień Kasza gryczana biała niepalona Kasza jaglana Kasza kukurydziana Kasza krakowska Kasza ryżowa Mąka kukurydziana Mąka sojowa Mąka ryżowa Ryż biały Ryż brązowy Przyprawy Bazylia Czaber Estragon Kminek Koper suszony Majeranek Oregano Rozmaryn Sezam Tymianek Inne Całe żółtko, co drugi dzień Bezerukowy olej rzepakowy Mięsko jagnięce Mięsko z indyka Mięsko z królika Mięsko z kurczaka Mięso ryb Nabiał: Masło Oliwa z oliwek Pestki słonecznika Pestki z dyni Sok z kapusty kiszonej ©
Artykuł uwzględnia szkołę i przedszkole w planowaniu codziennej diety dziecka. Opisuję jak dobrze wprowadzić 5 porcji warzyw i owoców, co wziąć pod uwagę. Jak zawsze w oparciu o praktykę naszej rodziny 2+2. Zapraszam! Podstawowe założenia w diecie Idealnym rozwiązaniem jest, gdy 5 porcji warzyw i owoców podzielisz na 5 posiłków: śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek i kolacja. Nie zawsze się to udaje, ale warto zwrócić uwagę, by o danej porze nie spożywać tylko owoców i/lub warzyw. Jestem zwolenniczką dostarczania możliwie pełnego zakresu węglowodanów, białek i tłuszczów przy okazji każdego posiłku. Wyjątkiem może być awokado, które potraktować można jako źródło tłuszczu. W spożywaniu owoców i warzyw chodzi o dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości błonnika i witamin. Jak wiesz, witaminy są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, by wspierać odporność, rozwój, dla układu nerwowego, krwionośnego, dla dobrego samopoczucia. Błonnik natomiast jest dobrem dla naszych jelit, gdzie „mieszka” nasz mózg i szczęście pisząc obrazowo. Odpowiada za porządek w jelitach, czyszcząc je z resztek pokarmowych. W ten sposób jelita pracują prawidłowo. Z drugiej strony błonnik nieco opóźnia przejście posiłku przez układ pokarmowy, pozwalając organizmowi zaczerpnąć ze spożytych składników jak najwięcej wartości (żelazo, magnez) przez dłuższe ich wchłanianie.. Składnik ten nie występuje w dużych ilościach w białym pieczywie lub białych makaronach, będących najczęściej podstawą domowej diety. Ile to jest 1 porcja? 80-100g części jadalnych. Ile porcji warzyw a ile owoców? 3-4 porcje warzyw i 1-2 porcje owoców. Porcja warzyw to tyle, ile mieści się dziecku na otwartej ręce lub na 2 piąstkach. Węglowodany – 1 piąstka a białko i tłuszcze to druga piątka. Jak zorganizować dziecku 5 porcji warzyw w ciągu dnia? Wszystko zależy od planu dnia pociechy. Ułóżmy przykładowy zestaw posiłków. Na śniadanie może być kaszka razowa jako napój ze zblendowanymi owocami. Dwójka moich dzieci je pierwszy posiłek dnia w domu. Istotniejsze w diecie są warzywa, zatem kolejne posiłki mogą owoców nie zawierać. Główną przyczyną jest tu zawartość cukru. Po konsultacjach z dietetyczką kwaśne owoce, z mniejszą zawartością cukrów, uważam że można podać częściej. U nas banany są mniej lubiane przez dzieci. Raz dziennie dostaje je zamiennie z jabłkami, gruszkami itp. Jagodowych owoców moje dzieci dostają więcej, czyli jagody, maliny, jeżyny. Na drugie śniadanie mogą być tosty a jako dodatek ogórek kiszony i pomidorki koktajlowe, które na zasadzie wyboru zje w takiej ilości i zestawie ilościowym, na jaki akurat ma ochotę. Mowa o 2,5 latku, który nie chodzi jeszcze do żadnej placówki edukacyjnej. Starsza córka, w wieku przedszkolnym, ma zapewniane warzywa i owoce w placówce. By upewnić się, że tak jest, warto regularnie zaglądać do jadłospisu przedszkolnego, czy potem – szkolnego. Obiad – jako zwolenniczka starej kuchni słowiańskiej, polecam kaszę, której jadło się dużo w różnej postaci. Dodatkiem do niej mogą być sezonowe warzywa lub owoce. Regionalne jedzenie. Jako drugi najsolidniejszy posiłek w ciągu dnia, zwróciłabym także uwagę na indywidualne zalecenia dietetyczne, by o tej porze dnia nie tylko dobrze zjeść, ale i dietą wspomagać organizm np. żelazem przy stwierdzonej anemii. Podwieczorek – w związku ze wspomniana anemią u córki poza bogatymi w żelazo głównymi posiłkami, lżejszy np. podwieczorek lub drugie śniadanie jest u nas bardziej wapniowy i może być na słodko np. jogurt z ziarnami i owocami, które dziecko może sobie wybrać. Czy na kolację polecam kanapkę? Jako że u nas jest to posiłek obfity, to jeśli już kanapka, to raczej składana w środku z serem lub wędliną i sosem warzywnym. Moje pociechy nie lubią ukrytych warzyw, dlatego otrzymują je osobno do podjadania. Jednocześnie jest to bardzo dobry posiłek na rodzinne przygotowywanie jedzenia. Dziecko w wieku przedszkolnym, może smarować kanapkę masłem a maluszek nakładać plasterki. Czy zupa warzywna jest porcją warzyw? Tak. Natomiast jako danie może być kłopotliwa. Tutaj z pomocą przyjdą metody serwowania warzyw, jakie praktykujemy od maluszka. Jak często jeść? W naszym domu odstępy między posiłkami wynoszą 2-3 godziny i jest to dla naszej rodziny normalne a zarazem optymalne rozwiązanie. Po przejściach związanych z anemią w diecie zostawiłam treściwe posiłki na
Wiele osób kojarzy metodę BLW jedynie z podawaniem dziecku posiłków w kawałkach do samodzielnego jedzenia. To nie do końca prawda! „Bobas lubi wybór ” owszem zakłada, że dziecko samodzielnie decyduje o tym, ile jedzenie chce zjeść, samo też powinno ładować to jedzenie do paszczy! Ale BLW to coś znacznie więcej, to filozofia, która w prosty sposób uczy nas wprowadzać w życie złotą zasadę żywienia. Daje dziecku wybór, wolność i przestrzeń do nauki. Jednak nie wszystkie dzieci mogą stosować tą metodę od początku rozszerzania diety. Nie wszyscy rodzice również chcą się na nią zdecydować. Wielu nigdy o niej nie słyszało po prostu! Dziś przygotowałam bardzo praktyczny artykuł dla wszystkich rodziców rozszerzających dietę swojego dziecka. Bo wszystkie dzieci powinny, jak najszybciej, otrzymać jedzenie o różnorodnej konsystencji, również do samodzielnego jedzenia rękami. To bardzo ważny element ich rozwoju, niezbędny do nauki gryzienia, połykania, żucia a nawet rozwoju mowy! WHO i specjaliści od żywienia zalecają, że wszystkie dzieci w ok. 7 miesiąca życia powinny otrzymywać jedzenie w kawałkach do samodzielnego spożywania rączkami. Nie oznacza to, że musisz zrezygnować z karmienia dziecka łyżeczką, jeśli masz taką ochotę, potrzebę czy przekonania! To normalny etap rozszerzania diety, w której łączymy różne sposoby karmienia. Wielu rodziców przeżywa ogromny dylemat dotyczący tego, jak dokładnie powinno wyglądać to jedzenie w kawałkach. Czy powinno być duże czy małe? Miękkie czy raczej łatwe do żucia? A co z zadławieniami i zakrztuszeniami? Sporo na ten temat pisałam już w kompendium na temat rozszerzania diety dziecka. JAK POWINNY WYGLĄDAĆ PIERWSZE POKARMY „DO RĄCZKI”? Tak naprawdę wiele zależy od wieku dziecka. 6-7 miesięcy – kształt słupków, przypominający palec. Łatwe do schwytania. Miękkie, rozpadające się w buzi (gotowana marchewka, awokado, dojrzała gruszka, brzoskwinia), można wprowadzić kaszki, płatki gotowane i krojone w kształcie prostokątów, kulki z warzyw, mięsa i zbóż itp. 8-9 miesięcy – można wprowadzić pokarm niewielkiej wielkości, krojony (np. zielony groszek, pomidor w kawałkach, rodzynki), gdyż powoli dziecko doskonali chwyt szczypcowy 10-12 miesięcy – warto eksperymentować z każdą konsystencją, różnymi wielkościami. Dzieci coraz lepiej radzą sobie z żuciem, gryzieniem. Nadadzą się wszystkiego rodzaju placki, muffinki, naleśniki, kanapki. Unikać produktów ryzykownych! PRODUKTY NIEBEZPIECZNE! Nie podawaj dziecku do samodzielnego jedzenia: twardych produkty (np. nieduże kawałki surowej marchewki, plasterki jabłka, mocno wysuszone chipsy jabłkowe) całych orzechów (możesz podawać natomiast zmielone lub w postaci masła) twardych cukierków gumy popcornu ryby z ośćmi (musisz ją dokładnie z nich oczyścić) winogron i pomidorków koktajlowych w całości (należy je przeciąż wzdłuż) pożywienia na wykałaczkach surowych warzyw, jak seler, marchew, sałata kawałków surowego jabłka (możesz je zetrzeć na tarce lub podać obrane w całości) suszonych owoców w całości (np. cała morela). Kawałki wielkości rodzynki są odpowiednie parówki lub kiełbaski w całości (przekrój ją wzdłuż) A co możesz podać? Mnóstwo rzeczy 😀 Najlepiej zacznij od tych najmniej przetworzonych – ugotowanych lub surowych warzyw, gotowanego mięsa, miękkich owoców. Z czasem możesz eksperymentować z przepisami na przeróżne placuszki, naleśniki z farszem, gulasze, sosy warzywne z kaszą, muffinki, omlety! Możliwości są niemal nieograniczone 🙂 30 IDEALNYCH POKARMÓW „DO RĄCZKI” NA POCZĄTEK – FINGER FOODS WARZYWA Pomidory, ćwiartki lub plasterki Marchewka, ugotowana, pokrojona w słupki Batat, upieczony, w słupkach Dynia, upieczona, ugotowana, w grubych plastrach Zielony groszek, gotowany Kalafior, brokuł, pojedyncze różyczki Ziemniaki, w ćwiartkach lub słupkach Cukinia, pieczona lub gotowana w słupkach Buraki, pieczone lub gotowane w słupkach Ogórek kiszony, w słupkach Kiszona kapusta, posiekana OWOCE Gruszki, miękkie, ćwiartki bez pestek Banan, w całości lub przedzielony na pół, można częściowo zostawić skórkę Brzoskwinia, nektarynka, dojrzała, w plasterkach Winogrona, przecięta wzdłuż na pół Melon, w grubych plastrach Pomarańcze, madarynki w cząstkach Jabłka, w plastrach, duszone, pieczone lub ugotowane Maliny, jeżyny, borówki w całości (duże można przekroić) Truskawki, przekrojone na ćwiartki Śliwki, dojrzałe, w ćwiartkach Arbuz, w słupkach, z pozostawioną skórką BIAŁKO Fasola, ciecierzyca, ugotowane na miękko, jeśli zbyt duże – przekrojone na pół Pałka z kurczaka Pierś z kurczaka, gotowana lub pieczona w folii, podzielona na włókna Polędwiczki wieprzowe, pieczone lub gotowane, w słupkach Jajka, gotowane, w ćwiartkach Omlet, podzielony na ćwiartki, kwadraty Klopsiki, kulki z mięsa i warzyw Ryba, pieczona, gotowana, podzielona na włókna, bez ości jogurt, do jedzenia palcami ZBOŻA Makaron ugotowany na miękko, penne, świderki Owsianka, ugotowana na gęsto lub upieczona, pokrojona w słupki Polenta, pokrojona w słupki Kulki z ryżu, kaszy, z dodatkiem warzyw lub owoców Chleb, w słupkach Tosty francuskie, pokrojone w słupki Prawda, że to nie musi być skomplikowane? 😀 A jeśli nadal czujesz niepokój, gdy myślisz o rozszerzaniu diety Twojego dziecka… jeśli szukasz sprawdzonych informacji i gotowych rozwiązań, skorzystaj z mojego KURSU ON-LINE! To wygodna forma przekazania wiedzy 🙂 Wszystkie materiały możesz wykorzystać od razu i nagrania webinarów oglądać tyle razy, ile tylko chcesz! Kliknij w obrazek i poznaj szczegóły:
Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci zaktualizowało zalecenia dotyczące żywienia niemowląt. Pierwsze miesiące życia decydują o podatności na niektóre choroby, ale też przesądzają o smakowych preferencjach*. To właśnie wtedy można zaszczepić dziecku miłość do warzyw i owoców. Prawidłowa dieta jest najlepszą inwestycją w przyszłość. To, co jemy, wpływa na nasz rozwój i ma znaczenie dla zdrowia. Co jeszcze warto wiedzieć o żywieniu niemowląt? Odżywianie ważne od dziecka Żywienie jest kluczowe dla rozwoju dzieci w pierwszych miesiącach życia – potwierdzają specjaliści z Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Pokarm służy niemowlętom nie tylko jako źródło energii: decyduje też o ryzyku wystąpienia u niego w przyszłości chorób metabolicznych. Opracowane przez PTGHiŻ zalecenia nt. żywienia niemowląt mówią o otyłości, alergiach oraz chorobach serca. Ich ryzyko rośnie, gdy w diecie malucha brakuje odpowiedniej ilości składników odżywczych, a także gdy poszczególne pokarmy zaczyna on jeść zbyt późno. Dlatego pediatrzy i neonatolodzy z PTGHiŻ radzą, by przez pierwsze pół roku karmić dziecko wyłącznie piersią, ale już pod koniec tego okresu wprowadzać powoli pokarmy stałe. Najpierw warzywa i kaszki Pokarmy stałe są niemowlętom potrzebne jako dodatkowe źródło energii, białka, żelaza, cynku, a także witamin A, D i E, rozpuszczalnych w tłuszczach. Stopniowe włączanie do diety nowych smaków, konsystencji i faktur przygotowuje je też lepiej do zbilansowanego żywienia w późniejszych latach. 5-6-miesięczny bobas potrafi już zjeść papkę podaną na łyżeczce, można mu więc podawać zmiksowane warzywa, najlepiej te zielone, i pierwsze kaszki. Siódmy miesiąc to czas na większą ilość stałych pokarmów, a ósmy – na drobne przekąski typu kawałek jabłka czy pomidora. Według schematu żywienia dołączonego do zaleceń PTGHiŻ, roczny maluch powinien już jeść posiłki o różnej konsystencji: kasze, zmiksowane mięso, warzywa gotowane oraz surowe warzywa i owoce, zarówno w wersji siekanej, jak i w większych kawałkach. Jak zaszczepić dziecku miłość do warzyw? Każda mama wie, że warzywa bywają problematyczne. Małe dzieci akceptują je trudniej niż owoce, a powinny jeść i jedne, i drugie, z przewagą na korzyść warzyw. Autorzy najnowszych Zasad żywienia zdrowych niemowląt radzą, by próbować do skutku. Najlepiej zacząć od małych porcji, np. 3 łyżeczek warzywnej papki, podanych kilka razy w ciągu dnia. Dziecku, które samodzielnie je przekąski, podsuńmy jednocześnie 3 różne rodzaje warzyw (np. brokuł, marchewkę, groszek) i obserwujmy jego reakcję. Generalnie warto trzymać się zasady, która mówi, że warzywa wprowadzamy w drugiej kolejności po kaszkach, natomiast między warzywami a owocami zrobić 2 tygodnie przerwy na oswojenie się z nowymi smakami. Gdy na talerzu malucha pojawią się już owoce, pamiętajmy też, by podawać je rzadziej niż warzywa. W owocach występują naturalne cukry, których ilość w diecie niemowlęcia nie powinna przekroczyć 5 proc. dziennego pokrycia energii. Wysiłek włożony w kształtowanie nawyków żywieniowych u dziecka z pewnością zaprocentuje w przyszłości. Maluch otwarty na różnorodne smaki, będzie częściej sięgać po pokarmy bogate w składniki odżywcze, w tym różne warzywa i owoce. Pamiętajmy też, że sok w odpowiedniej ilości może stanowić uzupełnienie codziennej diety w substancje odżywcze na kolejnych etapach życia – dla dzieci pomiędzy 4 a 6 rokiem życia odpowiednią ilość stanowi ok. 170 ml dziennie, zaś powyżej 7 roku życia ok. 200 ml. Tych jako dorośli powinniśmy spożywać min. 400 g dziennie, najlepiej do każdego posiłku, lecz praktyka pokazuje, że do ideału jeszcze nam daleko. Jest więc szansa, że jeśli zaczniemy wcześnie, utrwalimy dobre wzorce, które nasze dzieci przekażą kolejnym pokoleniom. *Artykuł powstał na podstawie dokumentu Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, obejmującego najnowsze zalecenia dla placówek związanych z żywieniem niemowląt oraz rodziców (stan na styczeń 2021 r.). Z niego pochodzą tezy i dane przytoczone w tekście. Dokument opublikowano w styczniu 2021 r. jako aktualizację poprzednich stanowisk, z 2014 i 2016 r. Zawiera on zalecenia opracowane na podstawie wiarygodnych wytycznych towarzystw naukowych i zespołów ekspertów zajmujących się żywieniem. W jego przygotowaniu wzięło udział 15 specjalistów z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, londyńskiego The Great Ormond Street Hospital, Centrum Nauki o Laktacji, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie, Kliniki Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych w Warszawie i Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie. Link do pobrania: // [dostęp r.]
tabela warzyw i owoców dla niemowląt
